1395/03/23
معاون قوانین مجلس در آغاز جلسه علنی روز يكشنبه 23 خرداد ماه گزارشي در خصوص تنقيح قوانين و لزوم انجام آن ارائه کردند.
امیدوار رضایی در ابتدای سخنان خود با اشاره به بیانات رهبری درباره حذف بعضی از قوانین گفت: در سیاستهای کلی ابلاغی رهبری از سال 81 بارها این مساله ابلاغ شده است؛ یعنی حدود 14 سال پیش مقام معظم رهبری بر این مساله تاکید کردند و ما هنوز آن را اجرا نکردیم.
وی ادامه داد: اولین بار در سال 1350 یعنی قبل از انقلاب، قانونی درج شد که دولت مکلف بود قوانین را تنقیح کند اما این کار انجام نشد. در اسفند 1389 کلیه دستگاههای اجرایی و قو ه قضاییه مکلف شدند قوانین مربوط به خود را تنقیح کنند و با ذکر دلایل آنها را به معاونت قوانین مجلس تغییر دهند که متاسفانه تا به حال هیچ یک از این دستگاههای اجرایی این کار را انجام ندادند.
رضایی سپس به ریشه لغوی کلمه تنقیح که به معنای پاک کردن است اشاره کرد و افزود: در قانون نیز مجموعه اقدامات مربوط به جمع آوری و پالایش قوانین تنقیح گفته میشود؛ مراجع تنقیح نیز در قانون اساسی ابتدا دستگاههای اجرایی و قوه قضاییه هستند.
معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه از وظایف این معاونت، تعیین اصول تنقیح و ابلاغ به دستگاه های مسئول است، تصریح کرد: تهیه عناوین کدهای تنقیحی از وظایف معاونت قوانین و شورای عالی تنقیح که رئیس آن، رئیس مجلس شورای اسلامی است، بود که این کدها تهیه و تصویب شد تا براساس آن دستگاهها کار خود را براساس این عناوین و کدها انجام دهند.
رضایی با بیان اینکه 20 اقدام و 20 قدم در مراحل تنقیح مشخص شده است، بیان کرد: تکالیف دستگاه های اجرایی با جزییات مشخص شده و به دستگاه ها ارسال شده و مشخص شده هر دستگاه اجرایی در خصوص تنقیح و کدگذاری چه اقداماتی باید انجام دهد.
وی افزود: به دلیل اینکه دولت ها، گزارشهای پیشنهادات خود را به معاونت قوانین ارائه نکردند، با دستور رییس مجلس کار کارشناسی به دانشگاهها، مراکز علمی و نخبگان جامعه درخصوص تنقیح واگذار شد که دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی، وزارت دفاع و دانشگاه آزاد در اینخصوص همکاری کردند.
وی توضیح داد: برای شروع فرایند تنقیح ابتدا نسخ صریح را مشخص میکنیم و قوانینی که مدت دار و مشخصند که این دو نوع قوانین را میتوانیم به روزنامه رسمی داد و در درجه بعد قوانین مدت دار اما نامشخصی هستند که پیشنهاد حذف آنها را مطرح میکنیم تا مجلس در مورد آنها تصمیم بگیرد. از سوی دیگر قوانینی هم وجود دارد که ظاهرا معتبرند.اما قانون جامعتری هم در رابطه با آنها در مجلس در قانون وجود دارد که دربارهی آنها نیز پیشنهاد نسخ میدهیم.
امیدوار رضایی در ادامه گزارش خود به قوانین تصویب شده از سالهای 1285 تا 1309 اشاره کرد و گفت: در این مدت زمانی 1034قانون تصویب شده که 114 تا از آنها نسخ صریح هستند، 260 مورد منقضی شدند در مورد 584 قانون پیشنهاد حذف را مطرح کردهایم؛ 32 قانون هنوز معتبر است و 40 قانون نیز معاهدات بینالمللی است که وزارت امور خارجه موظف است این موارد را رسیدگی و در صورت لزوم تنقیح کند.
امیدوار رضایی سپس برخی از قوانین که نیاز به حذف دارند را مطرح کرد و گفت: مثلا یک قانون مربوط به مقرری میرزا حسنخان مستخدم مجلس است که پای او به وسیلهی گلوله مجروح شده است.
معاون قوانین مجلس با اشاره به قوانینی که در سالهای 1310 تا 1328 تصویب شده نیز توضیح داد:در این زمان 1032 فقره قانون مصوب شده که پیشنهاد حذف 538 قانون را داریم. همچنین در بین سالهای 1329 تا 1336 ، 987 قانون احصاء شده که 218 فقره نسخ صریح است و 163 قانون منقضی شده است. در مورد 509 قانون نیز پیشنهاد حذف داریم و 56 قانون هنوز معتبر است.
امیدوار رضایی همچنین توضیح داد: یکی از مواردی که نیاز به تنقیح قوانین دارد طرحهای مالیاتی است که 779 فقره قانون وضع شده که 199 قانون نسخ صریح است، 189 قانون مدتشان منقضی شده در مورد 364 قانون پیشنهاد حذف را مطرح کردهایم و 104 قانون نیز هنوز معتبر است. از مواردی که در این قوانین عنوان شده میتوان به قانون نصف مالیات قریه کهنویه یزد اشاره کرد که دیگر استفادهای ندارد.
معاون قوانین مجلس طرحهای ورزشی را نیز یکی از مهمترین طرحهایی که باید تنقیح شود دانست.
رضایی در مورد چالشها در این حوزه نیز توضیح داد:بیش از 10 هزار قانون داریم که اصلاح مکرر قوانین، عدم وضع قوانین جامعه، عدم تنقیح قوانین، عدم بررسی بازخورد قوانین پس از اجرا، ارائه طرحها و لوایح بدون تنقیح و مسالهی آیین نامه داخلی مجلس از جمله چالشهای اصلی درزمینه تنقیح قوانین هستند.
معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی با اشاره به برخی از سیاستها که برای آن قانون تصویب نشده است، افزود: یکی از چالشها نبود سیاست کلی برای قانونگذاری است، البته خوشبختانه مجمع تشخیص مصلحت نظام در حال تصویب سیاستهای کلی است.
ايشان در پايان سخنانشان دو پيشنهاد مطرح نمودند كه در اولين گام مي بايست طرح اصلاح آئين نامه داخلي مجلس را تصويب نمود كه بوسيله آن تصويب طرح هاي تنقيحي كه از سوي معاونت قوانين ارائه مي شود اصلاح و تسريع شده و در گام دوم نمايندگان و هيئت رئيسه از اختيارات خود در ماده 49 و 236 آئين نامه داخلي در پيگيري اجراي تنقيح قوانين استفاده نمايند تا قانون اجرا شده و تنقيح قوانين صورت گيرد.
دکتر علی لاریجانی پس از قرائت گزارش معاونت قوانین مجلس توسط دکتر امیدوار رضایی گفت: گزارش معاونت قوانین باید پیش از صحن علنی قرائت میشد که به دلیل حضور نمایندگان، در صحن علنی مجلس قرائت شد.
رئیس مجلس شورای اسلامی ادامه داد: دستگاههای مختلف اجرایی باید با معاونت قوانین مجلس همکاری کنند تا تنقیح آنها همانند تنقیح قوانین مالیاتی آماده شود.
وی با بیان اینکه باید فرمولی برای تصویب تنقیح در مجلس آماده و تصویب شود، افزود: تنقیحاتی که نص صریح و ضمنی شده باید در مجلس تعیین تکلیف شود که در این راستا پیشنهاد شده آییننامه داخلی مجلس تغییر کند؛ اما تغییر آن در آییننامه داخلی مجلس نیازمند تشکیل کمیسیون آییننامه داخلی است که در حال حاضر امکانپذیر نیست و پس از تشکیل آن صورت میگیرد.
دکتر لاریجانی با بیان اینکه در حال حاضر این طرح را باید به کمیسیون تخصصی ارجاع داد، تصریح کرد: کمیسیون تخصصی باید درخصوص این طرح نظر دهد و در صحن علنی تصمیم بگیریم و تا زمانی که آییننامه تغییر نکرده، طرحها به کمیسیونهای تخصصی ارجاع میشود و پس از تغییر آییننامه، کارها سریعتر دنبال میشود./
